اعتماد، حامد طبیبی: 70 نماینده مجلس و چند عضو شاخص در شوراهای شهر و روستا در سراسر کشور، تنها چهره‌های اصلاح طلب باقی مانده در ساختار حاکمیت هستند که به رغم محدودیت هایی که رسانه عمومی برای آنها تدارک دیده، حداقل تریبونی برای انتقال بخشی از صدای معترضان به شرایط موجود به شمار می‌روند. نمایندگان اصلاح‌طلب که به جهت نشان دادن منش سیاسی خود نام «خط امام»(ره) را برای فراکسیون خود برگزیده‌اند امکان فعالیت هدفمندتر سیاسی را داشته و در مجالس هفتم و هشتم نیز در حد توان و در جایگاه «اقلیت» خود، «اثرگذار» بوده‌اند.آنها حاصل حرکت هدفمند و «ائتلافی» فعالان سیاسی اصلاح طلب هستند؛ چهره‌هایی که در آن دوره با رد گسترده صلاحیت ها اگر چه نتوانستند در معرض انتخاب هواداران اصلاحات قرار بگیرند اما با موضع گیری های خود، اهمیت حضور حتی یک نماینده اصلاح طلب در مجلس را یادآوری می کردند.

جمشید انصاری در مقام رئیس کمیته سیاسی و بین الملل فراکسیون خط امام(ره) در چند محور به تشریح فعالیت های خود و دوستانش پرداخت. استاندار آذربایجان غربی در دوران اصلاحات، عضو هیات مدیره بنیاد باران و عضو شورای مرکزی جمعیت توحید و تعاون است و بر این اساس از چهره های مورد وثوق خاتمی و «میرحسین» به شمار می رود.

این گفتگو در دو بخش تنظیم شده که بخش نخست آن در پی می آید.
--

- فراکسیون خط امام مجلس هشتم با حفظ برخی چهره های قدیمی، نمایندگان اصلاح طلب جدیدی را در خود می بیند که در یک سال گذشته تا حدودی شناخته شده اند. شما به عنوان رئیس کمیته سیاسی این فراکسیون، از عملکرد خود راضی هستید؟

فراکسیون خط امام مجلس همان طور که اشاره کردید، مجموعه یی از نمایندگان متعلق به جریان اصلاح طلبی در کشور هستند که با گرایش سیاسی یکسان و گرایش های متفاوت در حوزه های تخصصی و مسائل مختلف کشور دور هم جمع شده اند. مدلی درست شبیه هماهنگی عمومی و تفاوت هایی که در برخی جزییات بین احزاب و گروه های اصلاح طلب وجود دارد اما اصلاح طلبی را به عنوان وجه مشترک پذیرفته اند و همین آنها را در یک جناح سیاسی واحد قرار داده است. فراکسیون خط امام در مسائل کلی که به جریان اصلاحات مربوط می شود، مواضع واحد و هماهنگ گرفته و خواهد گرفت و البته به طور طبیعی این امکان وجود دارد که درخصوص یک موضوع اقتصادی یا فرهنگی دیدگاه های مختلفی در بین اعضا وجود داشته باشد.

 فعالیت فراکسیون از زمان تاسیس تاکنون بر این مبنا قرار داشته و بسیاری از صاحب نظران سیاسی معتقدند به میزان امکانات سیاسی که در اختیار داشته توانسته اثرگذار باشد.

-پس از انتخابات نام فراکسیون خط امام مجلس زیاد شنیده می شود. از فیلتر شدن پارلمان‌نیوز به عنوان ارگان فراکسیون تا تشکیل کمیته بررسی بازداشت ها و واکاوی تخلفات و تقلبات واقع شده در انتخابات و... پیگیری های شما در چه مرحله یی قرار دارد؟

درخصوص انتخابات، با توجه به حضور دو کاندیدای مورد حمایت از سوی احزاب و گروه های اصلاح طلب در انتخابات، همین حالت در میان نمایندگان عضو فراکسیون خط امام نیز بروز و ظهور داشت و این گرایش به کاندیداهای اصلاح طلب همانند گرایش عمومی جامعه با همان درصدها - البته در مقیاس بسیار کوچک تر - شکل گرفته بود یعنی اکثریت قابل توجه - حدود 90 درصد - از نمایندگان اصلاح طلب طرفدار آقای مهندس موسوی بودند و تعدادی هم از کاندیداتوری آقای کروبی حمایت می کردند. طبعاً این نمایندگان در زمان انتخابات نیز فعال بودند و متناسب با توانمندی ها و حوزه نفوذ خود در مناطق مختلف کشور توانستند تاثیرگذاری داشته باشند. باید این نکته را نیز اضافه کنم که نمایندگان اصلاح طلب به دلیل جایگاه حقوقی که از آن برخوردارند، توانستند در جریان برخی فعل و انفعالات در فرمانداری ها و استانداری ها نیز قرار بگیرند و بعضاً عکس العمل هایی نیز داشته باشند.

-به چه صورت؛ رایزنی و پیگیری اتفاقات؟

رایزنی ها و البته اطلاع از بروز برخی تخلفات و تذکر دادن برای رفع آنها. نمایندگان این جایگاه را داشتند که در موقع لازم نسبت به عدم رعایت قانون انتخابات به مجریان انتخابات تذکر دهند. پس از برگزاری انتخابات نیز مجموعه فراکسیون خط امام - به مثابه آن بخشی از جریان اصلاح طلبی مردم ایران که در مجلس حاضر است- با روند ناسالمی که در انتخابات مشهود بود، مواجه شد. فراکسیون بلافاصله پس از اعلام نتایج از سوی ستاد انتخابات کشور، با صدور بیانیه‌یی ضمن اعتراض جدی به تخلفات گسترده در طول ایام تبلیغات، روز رای گیری و مرحله اعلام نتایج، با صراحت و شفافیت اعلام کرد این نتیجه همان گونه که مورد پذیرش سه کاندیدای انتخابات و بسیاری از احزاب، گروه های سیاسی، نهادهای مدنی، نخبگان، دانشجویان و سایر اقشار و اکثریت مردم قرار نگرفته، مورد پذیرش فراکسیون خط امام نیز نمی باشد و لازم است در جهت بازسازی اعتماد عمومی اقدام شود.

-در گفت وگوهایی که با مسوولان مربوطه داشتید، چه خواسته هایی مطرح شد؟

چه در بیانیه، چه در رایزنی های صورت گرفته درخواست کردیم درخصوص برخورد با متخلفانی که زمینه ساز و عامل این تخلف بزرگ بودند، اقدام شود. بعد از صدور بیانیه اولیه و رخ دادن اتفاقات ناخوشایندی که جامعه در روزهای نخستین بعد از انتخابات شاهد آن بود، موج اول برخورد با مردم و معترضان در خیابان ها و به ویژه حادثه تلخی که بار دیگر در کوی دانشگاه تهران اتفاق افتاد، فراکسیون خط امام سوال از وزرای کشور، اطلاعات، علوم، تحقیقات و فناوری و دادگستری را در دستور کار خود قرار داد و این سوالات را به صورت رسمی تقدیم هیات رئیسه کرد. بعد از موج دوم برخوردها که از سی ام خرداد آغاز شد، بیانیه دوم فراکسیون خط امام صادر شد و نمایندگان اصلاح طلب مردم در مجلس شورای اسلامی مراتب اعتراض خود را به روند دستگیری فعالان سیاسی شناخته شده اصلاح طلب و اقدامات خلاف قانونی که در برخورد با معترضان صورت می گرفت، اعلام کرده و به موازات آن در نامه یی به رئیس قوه قضائیه خواستار رسیدگی جدی و ایفای مسوولیت های قانونی قوه قضائیه - مطابق با قانون اساسی و قوانین موضوعه کشور در این رابطه - شد. همچنین پس از ملاقاتی که فراکسیون با تعدادی از خانواده های فعالان سیاسی و مطبوعاتی بازداشت شده داشت، کمیته‌یی تشکیل داد که وظیفه آن پیگیری مسائل مربوط به بازداشت شدگان، یادآوری لزوم رعایت حقوق قانونی آنها به نهادهای ذی ربط و آزادی فعالان سیاسی، مدنی و روزنامه نگاران و همه کسانی بود که در این حوادث بازداشت شده بودند. به نظر می رسد این مقطع یکی از فعال ترین دوره های کاری فراکسیون بود که تلاش کرد متناسب با حوادثی که در کشور رخ می دهد، عکس العمل به موقع و مناسب داشته باشد. همچنین سعی شد از طریق هیات رئیسه مجلس، مسائل پیگیری شده و اطلاع رسانی مستمر از طریق پایگاه خبری فراکسیون خط امام مجلس - پارلمان‌نیوز - به مردم انجام شود. متاسفانه فیلتر شدن این سایت در هفته سوم بعد از انتخابات نشان داد از نظر دولت بیش از 70 نماینده مجلس هم حق داشتن یک پایگاه خبری و اطلاع رسانی را ندارند.

-در آن مقطع، فراکسیون به این مساله اعتراض کرد و دیدارهایی نیز از سوی آقای تابش دبیرکل فراکسیون خط امام با مقام های قضایی صورت پذیرفت اما اکنون این وب سایت با پسوند دیگری در حال سرویس دهی است و آدرس قبلی همچنان فیلتر است. دلایلی که برای این اقدام به شما اعلام شد، چه بود؟

برای اطلاع یافتن از نتایج دقیق مذاکرات می توانید از طریق آقای تابش به طور دقیق تر در جریان قرار بگیرید و اینکه آدرس قبلی چرا رفع فیلتر نشده را بهتر است از ایشان سوال کنید. اما دلایلی به طور غیررسمی به ما اعلام شد که به درج برخی مصاحبه ها و بیانیه ها و گزارش یکی از دیدارهای خانواده های بازداشت شدگان با آقای خاتمی مربوط بود. به هر حال فراکسیون در حوادث مربوط به انتخابات و پس از آن از همه ظرفیت های خود بهره گرفت و حتی در ایام تعطیلی مجلس نیز این پیگیری ها متوقف نشد.

-به حضور همسران و اعضای خانواده فعالان سیاسی اصلاح طلب بازداشت شده در جلسه فراکسیون خط امام اشاره داشتید. اما خبری درخصوص دیدار با نمایندگان آقایان میرحسین موسوی و کروبی منتشر نشد. این امکان وجود نداشت که از آنها یا حتی خود کاندیداها برای حضور در جلسات خود دعوت می کردید؟

این کار قطعاً شدنی بود اما من این کار را درست نمی دانم چون کسانی که خود را کاندیدای مسوولیت مهم ریاست جمهوری کرده و مورد اعتماد بخش عظیمی از مردم قرار گرفته اند، دارای شأن و منزلت بالایی هستند. همچنین پیشینه کاندیداهای محترم اصلاح طلب در خدمتگزاری در نظام جمهوری اسلامی و در دوران مبارزه علیه رژیم پهلوی این الزام را ایجاب می کند که به جهت رعایت اخلاق سیاسی و فردی، ما خدمت ایشان برسیم و نظرات این بزرگواران را بشنویم. درخصوص نمایندگان آنها نیز ما در دسترسی به این بزرگواران مشکلی نداشته و نداریم و ضرورتی به ارتباط با نمایندگان آنان نیست.

-فراکسیون همانند قبل از انتخابات، برنامه یی برای دیدار با آقایان خاتمی، مهندس موسوی و کروبی دارد؟ به هر حال اکنون انتظار طیف وسیعی از هواداران اصلاحات، فعالیت جدی تر معدود نمایندگان اصلاح طلبی است که به رغم شیوه برگزاری انتخابات مجلس هشتم به پارلمان راه یافته اند.

همان طور که اشاره کردید، فراکسیون خط امام قبل از انتخابات با این بزرگواران دیدار داشت. در اینجا اعلام می کنم ما بعد از اعلام نتایج و حوادث پس از انتخابات نیز به دیدار سران اصلاحات رفتیم.

-اما این دیدارها رسانه‌یی نشده است. دلیل خاصی وجود داشت؟

خیر، معمولاً در رسانه یی کردن این نوع دیدارها، ملاحظات ملاقات شونده بیش از ملاقات کننده در نظر گرفته می شود. به هر حال مردم می دانند که نمایندگان اصلاح طلب نیز همانند آنها به کاندیداهای اصلاح طلب علاقه مند هستند و همه امکانات نمایندگی را برای دفاع از حقوق اساسی مردم و موکلان شان - برابر سوگندی که یاد کرده اند - به کار خواهند گرفت و این ملاقات ها عمدتاً در رابطه با چگونگی استفاده از ظرفیت قانونی فراکسیون برای تامین این حقوق بوده است.

-این امکان وجود دارد که رئوس مباحث این جلسات را اعلام کنید؟

این جلسات بیشتر حول و حوش بررسی تخلفات واقع شده در انتخابات بود و هم در راستای بررسی وضعیت کشور و آنچه در این مقطع زمانی پرداختن به آن دارای ضرورت است. رسانه یی نشدن آن به دلیل الزامات و محدودیت های زمان دیدار بوده است.

-اشاره‌یی به تشکیل کمیته بررسی وضعیت بازداشت شدگان در فراکسیون خط امام داشتید. شما در یک فرم که در پارلمان‌نیوز قرار گرفت از خانواده هایی که یکی از اعضای خود را در بازداشت می بینند - از فعالان سیاسی - مدنی شناخته شده تا افراد شناخته نشده - خواسته بودید اطلاعات خود را به فراکسیون بدهند و گفته می شود این مساله یکی از دلایل فیلترینگ سایت شما بوده است. پیگیری وضعیت این افراد به کجا رسید؟

بله، این درخواست از سوی فراکسیون خط امام در پایگاه خبری ما صورت گرفت و همین جا اشاره کنم که ما نوعی از اطلاع رسانی را در پارلمان نیوز انجام می‌دهیم که آن را درست و ضروری می دانیم مانند نشریات و روزنامه ها که نوعی از اطلاع رسانی را لازم می دانند. اما هیات نظارت بر مطبوعات، دادستانی و دستگاه های امنیتی سلیقه دیگری دارند که روزنامه ها و سایت ها ناگزیر به رعایت آنها هستند. به هر حال ما بیانیه‌های صادره از سوی کاندیداهای معترض، گفت وگوها با شخصیت های شناخته شده اصلاح طلب و اظهارنظرهای نمایندگان فراکسیون را که نوعاً به مذاق افرادی که این را در شرایط کشور مدیریت می کنند، خوش نمی‌آید، در پارلمان نیوز قرار دادیم که مجموعه یی از این موارد سبب شد پایگاه اطلاع رسانی فراکسیون خط امام فیلتر شود. در عین حال هیچ مورد تخلفی به طور کتبی به ما اعلام نشده است. به هر حال این امر بسیار کار زشت و دور از عرف سیاسی است که امکان اطلاع رسانی یک جریان سیاسی رسمی مجلس را محدود کنند. البته برای نمایندگان عضو فراکسیون که می توانند در حوزه های انتخابیه خود در رسانه‌ها حاضر شوند یا با خبرگزاری ها و روزنامه ها گفت وگو کنند، محدودیتی ایجاد نمی شود، ضمن اینکه به لحاظ توانایی های فنی که امروزه وجود دارد، فعال کردن مجدد سایت با همان آدرس قبلی نیز کار دشواری نیست. لذا ما این اقدامات را درست و مفید نمی دانیم. در جلسه یی هم که با ریاست مجلس داشتیم، ایشان نیز از اتفاق پیش آمده ابراز تعجب و تاسف کردند و بنا شد پیگیری‌های لازم را انجام دهند.

اما درخصوص وضعیت بازداشت شدگان باید عرض کنم نظر فراکسیون خط امام مجلس این است که اساساً آنچه در دستگیری معترضان و گروه هایی از مردم به ویژه جوانان و فعالان سیاسی و رسانه‌یی رخ داده، منطبق با قانون اساسی و قوانین جاری کشور نیست. کار به جایی رسیده که رئیس دادگستری استان تهران اعلام می کند به جلسات کمیته ویژه‌یی که به مسائل بعد از انتخابات رسیدگی می کند، دعوت نمی‌شود. یا اینکه بعضاً دیده شده ریاست قوه قضائیه پیگیری هایی را انجام می دهد اما به نتیجه لازم نمی رسد. این نشان می دهد کار فراتر از آن چیزی است که به صورت عرفی و ظاهری دیده می شود. به هر حال وقتی فضا را امنیتی کردند، قواعد خاصی برای آن تعریف و سپس اجرا می شود که معمولاً با روندهای متداول قانونی منطبق نیست. این کار قطعاً درست نیست و اینکه شهروندان از حقوق قانونی خود در داشتن وکیل، طی مراحل پیش بینی شده در آیین دادرسی کیفری محروم شوند، خود نوعی بی قانونی است. جالب این است که مسوولان کشور خود مردم را توصیه به رعایت قانون و پیگیری امور از مبادی قانونی می کنند و برای ما پذیرفته نیست که رفتارهایی خارج از چارچوب قانون را از خود آنها شاهد باشیم. به هر حال رویه های فعلی در چارچوب قوانین جاری کشور نیست و به تبع آن چون پیگیری های ما تنها به مراجع قانونی محدود می شود، نتیجه دلخواه را به همراه ندارد.

-به چه مراجعی به طور رسمی نامه نوشتید یا حضوری مراجعه کردید و پاسخ آنها چه بود؟

فراکسیون خط امام مجلس نامه یی به آیت الله هاشمی شاهرودی نوشت و از ایشان درخواست شد امکان بازدید نمایندگان این فراکسیون از تمامی محل های نگهداری بازداشت شدگان یا حداقل زندان اوین فراهم شود تا از آخرین وضعیت آنها، موارد اتهامی و شرایط روحی و جسمی بازداشت شدگان و چهره های سیاسی و مطبوعاتی شاخص اطلاعاتی را کسب کنیم تا خانواده های آنها از نگرانی و اضطراب نجات پیدا کنند. بعد از چند روز از طریق دفتر ریاست قوه قضائیه به ما اطلاع داده شد ایشان نامه ما را به دادستان کل کشور ارجاع داده اند تا در جلسه «کمیته ویژه رسیدگی به وضعیت بازداشت شدگان» مطرح شود. با این پاسخ برای نمایندگان مشخص شد کمیته‌یی وجود دارد که دادستان کل کشور هم یکی از اعضای آن است و راساً نمی تواند راجع به این موضوع تصمیم گیری کند. بر این اساس برداشت ما این بود که خود رئیس قوه قضائیه هم- به رغم اینکه مسوولیت قانونی همه برخوردها در پیشگاه مردم و قانون برعهده دستگاه قضا است- اختیار لازم را در این موضوع ندارد.

-آقای تابش در خصوص ملاقات خود با دادستان کل کشور توضیحاتی را به رسانه ها ارائه کرد. آیا درخصوص محتوای این جلسه در فراکسیون بحثی صورت گرفته است؟

ماحصل برداشت این بود که ایشان نمی تواند به تنهایی درباره وضعیت بازداشت شدگان اظهارنظر کند اما به هر حال ما وظیفه داریم به عنوان نمایندگان ملت در خصوص افرادی که در جریانات اخیر دستگیر شده اند تا آنجایی که در توان ما است، پیگیری های لازم را انجام دهیم. ما اساساً آنها را گناهکار ندانسته و خطایی را متوجه این چهره های سیاسی برجسته که سال ها در سمت های مهم کشور به فعالیت پرداخته اند و خادم کشور و مردم بوده اند، نمی‌دانیم. اعتقاد فراکسیون خط امام این است که شرایطی که در کشور پیش آمده ناشی از عملکرد غلط برخی دستگاه ها و محافل بود.

-چه دستگاه هایی؟

در زمان برگزاری انتخابات، وزارت کشور بدترین عملکرد را از خود نشان داد و انتخاباتی برگزار کرد که به رغم حضور کم نظیر مردم و وجود پتانسیل بهره گیری از آن برای حل مشکلات داخلی و بین المللی، نمره منفی تاسف برانگیزی را در کارنامه این دستگاه اجرایی برجای گذاشت. متعاقباً وزارت کشور که مرتکب این تخلف بزرگ شده بود، به جای پاسخگویی به عملکرد خلاف قانون خود در برگزاری انتخابات، به عنوان دستگاه مسوول تامین امنیت، مسوولیت برخورد با معترضان را هم برعهده گرفت. اینها نکاتی نیست که به سادگی بتوان از آن گذشت. سایر دستگاه های دخیل در امر انتخابات نیز وظایف خود را به درستی انجام نداده و در مقابل دخالت های نهادهای غیرمسوول در روند انتخابات، هیچ عکس العملی از خود نشان ندادند. به هر حال پیگیری های فراکسیون خط امام همچنان ادامه دارد و نتایج آن اعلام خواهد شد.

-اگر به نتیجه مشخصی نرسیدید؟

آن را نیز طی یک گزارش به اطلاع مردم خواهیم رساند.

-مدتی است حملات علیه اصلاح طلبان سیر صعودی گرفته، در حالی که این جناح سیاسی به باور صاحب نظران نقش غیرقابل انکاری در ایجاد نشاط سیاسی و حضور مردم در انتخابات داشت. بخشی از این حملات از تریبون مجلس و از سوی برخی چهره های حامی دولت انجام می شود. فراکسیون خط امام چه برنامه یی برای دفاع از کاندیداهای معترض و منتقدان آنان در مجلس دارد؟

فراکسیون خط امام نیز مانند دیگر جریان های داخل مجلس می تواند از امکانات موجود بهره گیرد تا هم روشنگری لازم را انجام دهد و هم پاسخگویی متناسب را به این حملات داشته باشد. در طول این مدت هم این کار انجام شد و نمایندگان اصلاح طلب با اخذ نوبت، صحبت های لازم را انجام دادند. گاهی نیز نطق پیش از دستور اصلاح طلبان با واکنش های تند حامیان دولت مواجه شده است که نمونه اخیر آن را در نطق های آقایان علیخانی و پزشکیان دیدیم، اما ما معتقدیم باید یک اصولی در مجلس توسط گرایش های مختلف پذیرفته شود و در چارچوب آن، مسائل مختلف مطرح شود.

-اما طرف مقابل تاکنون به رعایت این چارچوب ها نیازی ندیده است.

اشکالی ندارد. یکی از تفاوت های اصلاح طلبان با طرف مقابل، تقید به همین اصول است. رفتارهای تند و خارج از عرف در میان بخشی از اصولگرایان پررنگ است ولی بخش دیگری از اصولگرایان مجلس در سخنان و نوع تعامل خود با نیروهای انقلاب که تفکر دیگری دارند، احترام و دقت نظر لازم را به عمل می آورند. ما هیچ گاه شبیه غوغاسالاران و جنجال آفرین ها رفتار نمی کنیم اما از حداکثر ظرفیت ها برای دفاع از حقوق مردم و پیشبرد برنامه های خود استفاده خواهیم کرد.

ادامه دارد....