در دیدار دوباره كروبی و موسوی خواستههای هواداران تغییر از دیدگاه رهبران اصلاحات اعلام شد
پایگاه خبری فراکسیون خط امام(ره) مجلس«پارلماننیوز»، حامد طبیبی: میرحسین از زاویه نگاه خود، برخی شعارهایی را كه در تجمعات مطرح میشود، معلول رفتارهای خارج از عرف و ضابطه دانست كه در حال انجام است و در عین حال در كنار مهدی كروبی، خواستههای جریان سبز را برشمرد: «شعارهای ساختارشكنانه، اغلب متاثر از خشونت نیروهای حاضر در صحنه است كه با پیر و جوان و زن و مرد، برخورد میكنند. مخصوصاً حمله به زنان، اوج شكستن سنتهای مرسوم جامعه ماست. راهسبز، این روند را محكوم میكند و خود هم گرفتار خشونت نخواهد شد. همه مردم متوجه هستند كه سلاح ما، شعارهای مسالمتآمیز و عقلانی ماست. اگرچه دراین راه دچار خسارت هم بشویم. ما اجرای بدون تنازل قانون اساسی را میخواهیم. ما آزادی زندانیان سیاسی را میخواهیم. ما تضمین انتخاباتهای سالم را میخواهیم. ما تامین آزادیهای مطبوعات و رسانهها و آزادی عقیده و بیان را میخواهیم. اسلام دین منطق است. دین شكستن قلمها و بستن فلهیی روزنامهها نیست. مردم ما تجربه تاریخی نصب گل به سر تفنگها را دارند. امروز هم گرچه مورد حمله قرار میگیرند، میدانند كه قدرت عقل و مسالمت، بر قدرت سلاحهای گوناگون غلبه خواهد كرد.»
دیدارهای میرحسین موسوی و مهدی كروبی به تدریج در حال نظامیافتن و تبدیل شدن به یك رویه ثابت است؛ امری كه یكی از خواستههای هواداران پرشمار اصلاحات و مدافعان تغییر وضع موجود به شمار رفته و آنها ایفای نقش موثرتر رهبران اصلاحات را در شرایط كنونی برای حفظ انسجام و تعیین راهبردهای كلان یك امر ضروری میدانند.
بر همین اساس است كه دو كاندیدای اصلاحطلبان در انتخابات پرمناقشه ریاستجمهوری دهم در طول ماههای پس از انتخابات در مقاطع مختلف به دیدار با یكدیگر شتافته و آنطور كه نزدیكان این دو كاندیدای معترض به نتایج اعلام شده به عنوان آمار انتخابات میگویند تعداد ملاقاتهای آنها بیش از مواردی است كه صلاح دیده شده رسانهیی شود. در این میان كم نیستند فعالان سیاسی و مردم عضو جنبش سبز كه رایزنیهای رهبران اصلاحات را دارای پیامهای امیدبخش به جامعه ارزیابی میكنند. آنها با نظر به جایگاه و كاریزمای سیدمحمد خاتمی امیدوارند اینگونه جلسات به طور سهنفره برگزار شود و در گردهماییهایی كه تاكنون به مناسبتهای مختلف امكان برگزاری یافته، این دغدغه خود را به این سه بزرگ اصلاحات انتقال دادهاند.
این اتفاق یك بار پس از انتخابات رخ داد و حاصل آن، تولد كمیته پیگیری وضعیت آسیبدیدگان پس از انتخابات بود كه محمد مقدم، سیدعلیرضا حسینیبهشتی و مرتضی الویری به عنوان سه نماینده مثلث رهبران اصلاحات فعالیتهای مرتبط با وظایف تعریف شده در این جلسه را كلید زدند. این كمیته پس از مدتی پلمب شد و مدیران آن نیز بازداشت شدند. به هر تقدیر از آن تاریخ تاكنون، دیدار سهجانبهیی برگزار نشده اما خاتمی و كروبی، خاتمی، میرحسین و كروبی جلسات رایزنی و تعیین استراتژی زیادی را برگزار كردهاند كه یكی از آنها در 18 مهرماه انجام شد.
عصر روز تعطیل پایان هفته گذشته، برای این دو چهره نزدیك به بنیانگذار فقید جمهوری اسلامی فرصتی بود تا به بررسی وقایع اخیر بپردازند. آخرین دیدار آنها به چند روز پیش از 13 آبان باز میگشت كه كروبی راهی دفتر میرحسین شد تا تحلیلگران آن را با راهپیمایی روز تسخیر سفارت امریكا مرتبط بدانند و پس از حدود 10 روز این بار نخستوزیر محبوب امام و ملت به خانه شیخ رفت تا از حال و روز این چهره شجاع پس از حمله صورتگرفته به وی در مراسم 13 آبان باخبر شود. البته منابع خبری فردای 13 آبان خبر از آن دادند كه «مهندس» همان شب با شیخ تلفنی صحبت كرده و از اتفاقات پیشآمده- كه به گفته حسین كروبی با شلیك گاز اشكآور مستقیم به سوی كروبی و زخمی شدن محافظانش همراه بود- اعتراض كرد. رئیسجمهور دوران اصلاحات هم دو شب بعد از آن مهمان دوست قدیمی خود شد تا از وضعیت جسمی كروبی مطلع شود.
خاتمى در این دیدار ضمن اظهار تاسف از حوادث پیشآمده براى كروبى در مراسم 13 آبان و حمله به وى و همراهان و محافظان ایشان از سابقه انقلابى كروبى تمجید كرده و درباره آخرین وقایع سیاسی كشور با همحزبی سابق خود در مجمع روحانیون مبارز به گفتوگو نشست.
ملاقات عصر جمعه كروبی و میرحسین بیشتر به موضوع راهپیمایی 13 آبان اختصاص داشت كه با حواشی فراوانی هم همراه شده بود؛ مراسمی كه وقایع آن واكنش بسیاری از فعالان سیاسی را به دنبال داشت و شورای هماهنگی جبهه اصلاحات را هم به موضعگیری وادار كرد.
نمایندگان احزاب اصلاحطلب برای بررسی وقایع آن روز جلسهیی فوری تشكیل دادند تا در آن از یك سو مراتب تشكر خود را نسبت به حضور سبز و آگاهانه مردم در روز 13 آبان اعلام داشته و از سوی دیگر نسبت به برخوردها و ممانعتهایی كه از سوی لباسشخصیها و برخی ماموران برای مردم علاقهمند به بزرگداشت این روز به عمل آمده، اعتراض كنند. آنها هم برخوردهای صورتگرفته را مغایر با وحدت ملی و آرامش كشور ارزیابی كردند و از تعرضی كه به جناب آقای كروبی دبیركل محترم حزب اعتماد ملی و یكی از یاران صدیق امام(ره) شده است، اظهار تاسف كردند.
بخشی از جلسه جمعه این دو رهبر اصلاحات هم به بررسی رفتارهای انجامشده با مردم و بهخصوص زنان اختصاص یافت.
آنگونه كه سایتهای كلمه و تغییر- پایگاههای خبری موسوی و كروبی- خبر دادهاند این میرحسین بود كه به رسم مهمان ابتدا سخن گفت و ضمن ابراز انزجار از رفتارهای انجامشده توسط نیروهای لباسشخصی در روز ۱۳ آبان كروبی را اینگونه مورد خطاب قرار داد: «من از این حملهیی كه به شما شد بسیار متاثر شدم. اما رفتار شما، نشاندهنده اوج روحیه شجاعت و ایستادگی شما و مردم است.» شیخ هم در پاسخ ضمن تشكر از این ابراز همدردی رفتار مردم را بسیار محبتآمیز توصیف كرد.
سپس شیخ سخنان خود را با روایت 13 آبان و با نقبی به گذشته ادامه داد كه در آن نكته جالبی وجود دارد و آن اعلام این مساله به كروبی است كه گروهك عبدالمالك ریگی قصد ترور وی را دارد: «من اگر هم خود را جای حاكمیت بگذارم، اصلاً توجیه نمیشوم كه چرا باید چنین رفتاری با مردم صورت بگیرد. عمری از من گذشته، حداقل ۱۵ سال با رژیم پهلوی رسماً مبارزه كردم. البته من در این راه، سرباز كوچكی بودم. اما تظاهرات دیدم، راهپیمایی دیدم، زندان و فرار كشیدم. یادم میآید حدود سال ۴۱ بود كه نهضت آزادی اوج گرفته بود. آن زمان همچنین تظاهراتی در تهران و جلوی دانشگاه انجام میشد. دانشجویان شعار میدادند، پلیس هم میآمد و متفرق میكرد. چنین برخوردهایی نبود. من اعلام كردم روز ۱۳آبان میآیم. ولی هرجا هم مصاحبه كردم، گفتم مواظب باشید طوری رفتار كنید كه به كل نظام سخنی گفته نشده و از روز قبل هم پیغامهایی آمد كه در مراسم شركت نكنید چراكه بنا است با شما برخورد شود. صبح روز حركت هم نامهیی ارسال شد از یك سازمان مبنی بر اینكه گروه تروریستی ریگی قصد انجام عملیات انتحاری را دارند. به این جهت به محافظان گفتم هر كس مایل نیست و احساس خطر میكند مرا همراهی نكند. ولی من به خاطر عهدی كه با مردم مبنی بر شركت در مراسم كردهام، باید حضور پیدا كنم.»
دبیركل حزب اعتماد ملی سپس ماجرای حمله به خود و محافظش را برای دوست دوران مبارزه و انقلاب خود تعریف كرد: «وقتی دیگر رفتن با ماشین امكانپذیر نبود، پیاده شدیم و در كنار مردم قرار گرفتیم. در همانجا شروع كردند به برخورد با مردم. به سمت میدان هفت تیر در حركت بودیم كه ناگهان من دیدم سر محافظم شكاف برداشته و از آن خون جاری شده است. اول فكر كردم با باتوم به سرش كوبیدهاند. اما بعد فهمیدم در اثر شلیك مستقیم گاز اشكآور به سمت ما و برخورد آن به سر محافظم، این وضعیت پیش آمده است. در همین حین دیدم چیز عجیبی در جلوی پایم است. دیدم دارم خفه میشوم. انگار تمام صورت، ریش و ابروهایم گرفته است. من در جریان انقلاب حداقل ۲۰ بار گاز اشكآور خوردهام. اما این گاز اشكآور نبود.»
وی برخی شعارهای سر دادهشده را غیرمتعارف نامید و آن را نتیجه عمل كسانی دانست كه مردم را تحریك به شعارهای افراطی میكنند: «من هم واقعاً نمیدانم اگر این تظاهرات مسالمتآمیز برگزار میشد چه اتفاقی رخ میداد؟ عدهیی میآمدند و میگفتند مرگ بر امریكا، عده دیگری هم بودند كه فریاد اللهاكبر سر میدادند و همهچیز هم تمام میشد.»
كاندیدای اصلاحطلبان در انتخابات ریاستجمهوری تحلیل خود را نیز از آنچه در تجمعات اخیر با آن برخورد كرده، ارائه داد: «من گاهی شك میكنم كه اینها خودشان افرادی را بین جمعیت میفرستند تا از این احساس هیجان سوءاستفاده كنند و مردم را تحریك به رفتارهای خشونتآمیز بكنند تا بهانهیی برای حمله به مردم پیدا كنند.» وی اما توصیهیی هم به مردم داشت كه در هفتههای اخیر از سوی معدود فعالان سیاسی اصلاحطلبی كه بیرون زندان هستند، مورد تاكید قرار گرفت: «مردم باید از رفتارهای خشونتآمیز بپرهیزند.»
در هفتههای اخیر برخی محافل شناختهشده و جریانات خاص، هجمه به رهبران اصلاحات را وارد فاز تازهیی كردهاند. این وقایع هم از چشمان كروبی دور نماند چه اینكه وی به مطالب یك روزنامه مشخص و زنجیره رسانههای جریان تندرو علیه خود و میرحسین هم اشاره داشته و دلیل آن را نیز بیان كرد: «من ۵۰ سال است كه در جریان این انقلاب هستم. روزی كه حضرت امام فوت كردند، پنج تا حكم از ایشان داشتم. شما هم كه نخستوزیر امام بودید. این روزنامههای زنجیرهیی تهمت و انگ میزنند كه من و شما از اسلام و انقلاب خارج شدهایم. اما با نوشتههای آنها كه ما از اسلام و انقلاب خارج نمیشویم. منتها من نمیدانم این چه برخوردی است كه آنها خودشان را میزانالاعمال و امیرالمومنین میدانند؟ اگر زمانی كه ما روزنامه داشتیم، مینوشتیم كه مثلاً آقای عسگراولادی یا مرتضی نبوی ضدانقلاب هستند، حالا این آقایان ضدانقلاب میشدند؟»
یكی از اتفاقات روز 13 آبان كه با انتقادات بسیاری از چهرههای باسابقه انقلاب و اصولگرایان معتدل نیز مواجه شد، برخوردهای موردی بود كه با زنان و دختران رخ داد كه تا چند روز از سوی منابع خبری خارج از كشور پخش شد. رئیس مجالس سوم و ششم به این مساله نیز اینگونه پرداخت: «یادم میآید در زمان پهلوی وقتی میرفتیم یك ادارهیی یا جایی در صف بودیم، وقتی خانمی وارد میشد، متصدی آنجا میگفت اجازه بدهید اول كار خانم را راه بیندازم یا توی اتوبوسها كه مختلط بود، مردها بلند میشدند كه خانمها بنشینند. اما حالا با زنان به قدری با خشونت رفتار میشود كه اخبار متواتری از زدن بانوان با باتوم به اطلاع میرسد. من واقعاً نمیفهمم كه دستور چنین رفتارهایی علیه مردم، از كجا صادر میشود؟»
بر اساس این گزارش سپس این میرحسین بود كه در توصیف حضور مردم در روز ۱۳ آبان سخن گفت. پیش از این نیز منابع خبری اصلاحطلبان خبر از آن داده بودند كه در روز 13 آبان، نیروهای موسوم به لباسشخصی در مقابل فرهنگستان هنر تجمع كرده و مانع بیرون آمدن نخستوزیر دوران دفاع مقدس از محل كار خود برای پیوستن به مردم و كروبی شدند. اینكه به دلیل نزدیكی این محل به سفارت امریكا در خیابان طالقانی، تعداد بیشتری از این نیروها توانسته بودند خود را به آنجا برسانند. كاندیدای اصلاحطلبان در انتخابات ریاستجمهوری نیز اتفاقات آن روز را اینگونه روایت كرد: «وقتی صبح آن روز از خانه به سمت فرهنگستان هنر میآمدم، دیدم كه جلوی دانشگاه تهران، آنقدر نیرو چیدهاند كه انگار لشگركشی شدهاست. با خودم گفتم اگر امروز حتی یك نفر هم بیرون نیاید، باز هم این نشاندهنده قدرت جریان سبز است. حدود ساعت ۹ صبح، تعدادی جلوی فرهنگستان جمع شدند و شروع كردند به شعار دادن. سپس تعداد زیادی موتورسوار لباسشخصی، جلوی هر دو در فرهنگستان در خیابان ولیعصر و خیابان صبا را سد كردند كه مانع خروج من شوند و با بستن در پاركینگ، كاری كردند كه من سعادت نداشته باشم به جمع مردم بپیوندم و در این اجر معنوی شریك بشوم.»
اما اینكه چرا این اتفاق رخ داده از نظر نخستوزیر دوران دفاع مقدس تحلیل شد: «این افراد میخواستند با ممانعت از حضور من در میان مردم، قدرتنمایی بكنند، ولی در نهایت این مردم بودند كه قدرتشان را نشان دادند. اینها باید حق مردم را بشناسند. شركت در این تظاهرات چه ایرادی داشت؟ مردم میآمدند و آرام شعارهایشان را هم میدادند. پخش فیلمهای این رفتارهای خشونتآمیز و حمله به مردم و باتوم زدن به سر و پای خانمها عاقبت خوشی نخواهد داشت.»
وی اضافه كرد: «این جنبش عظیم از ارزشهای بنیادی دفاع میكند. میگوید دروغ نگویید و میگوید دروغ محكوم است، تقلب محكوم است. كسانی كه مردم را میزنند، فكر نكنند میتوانند با ترساندن، مردم را خانهنشین كنند. اسلام به مردم یاد داده است كه در راه حق از چیزی نترسند. تصور اینكه سركوب حلال مشكل است، اشتباه است. سركوب، شورش را از بین میبرد ولی آنچه ما در كشور شاهد آن هستیم، شورش نیست. بلكه درخواست حقوق قانونی است.»
خاتمه سخنان میرحسین نیز پیشبینی از حركت مردم بود: «بهرغم این صفآرایی غیرعادی، وسعت حضور مردم و پراكندگی آن در بیشتر نقاط تهران و بعضی از شهرهای كشور، نشان میدهد حضور مردم جنبه احساساتی ندارد، بلكه ناشی از دلسوزی و عقلانیت برای آینده كشور است.»
