حامد طبیبی: بخش نخست مصاحبه با جمشید انصاری رئیس کمیته سیاسی فراکسیون خط امام مجلس روز دوشنبه  منتشر شد، امروز بخش پایانی آن را می خوانید.

---

-نایب رئیس مجلس از نیمه مردادماه به عنوان تاریخ تحلیف و پس از آن جلسات رای اعتماد خبر داده است. به تازگی سخنگوی فراکسیون خط امام اعلام کرده احتمال دارد نمایندگان اصلاح طلب در این جلسات حاضر نشوند. این دیدگاه موافقان و مخالفانی دارد. موضع نهایی فراکسیون چه زمانی مشخص خواهد شد؟

این دو بحث کاملاً جداست، یکی مراسم تحلیف است و دیگری رای اعتماد به افراد پیشنهادی برای وزارتخانه های مختلف که برای این مساله می توان حالت های مختلفی را در نظر گرفت. این نکته که فراکسیون خط امام در کنار بسیاری از مردم و جریان های سیاسی نتیجه انتخابات را نپذیرفته، در میان اعضا دارای اتفاق نظر است، اما اینکه بر اساس این باور چه تصمیمی اتخاذ شود و چه عکس العملی درخصوص مراسم تحلیف و رای اعتماد به وزرا نشان داده شود، نیازمند بحث در مجمع عمومی فراکسیون و تصمیم گیری در آنجاست. طبعاً چون در هفته اول شروع به کار مجلس یعنی هفته آینده، این مراسم برگزار نخواهد شد، فرصت کافی برای فراکسیون وجود دارد تا در جلسات داخلی خود جوانب مختلف را بررسی کند. این مساله هنوز برای تصمیم گیری نهایی در فراکسیون مورد بحث قرار نگرفته و اظهارنظرهای دوستان بیشتر پیشنهاداتی است که در این رابطه دارند. در عین حال همه گزینه ها در جلسه مجمع عمومی فراکسیون بررسی و آنچه به خرد جمعی نزدیک تر باشد تصویب خواهد شد.

-تحلیلگران اعتقاد دارند در روندی مسبوق به سابقه، طی زمان فعالیت فراکسیون خط امام برخی رسانه های خاص تلاش می کنند نوعی اختلاف نظر را میان نمایندگان اصلاح طلب القا کنند. به این صورت که همان تقسیم بندی هایی را که در قبال احزاب اصلاح طلب به کار می برند به نمایندگان عضو فراکسیون نیز تعمیم دهند. در طرح مساله مربوط به حضور یا عدم حضور در جلسات رای اعتماد نیز همین رویکرد را شاهد هستیم. این تقسیم بندی را تا چه حد تایید می کنید؟

این گونه فعالیت های سیاسی و رسانه یی سال هاست از سوی جریان رقیب در دستور کار قرار گرفته است. آنها این موضوع را از طریق رسانه ها، چهره های شاخص سیاسی خود و بعضاً دستگاه هایی که در راستای القای شبهه اختلاف میان اصلاح طلبان، نوعی مسوولیت قانونی برای خود قائل هستند پیگیری می کنند و در تلاش هستند نوعی اختلاف نظر در بین نمایندگان عضو فراکسیون خط امام ترسیم و سپس آن را بزرگنمایی کنند. البته اختلاف نظر میان اصلاح طلبان امری طبیعی است و آنان در همین راستا تلاش می کنند با «علامت دادن» به اختلافات، در فراکسیون خط امام شکاف ایجاد کنند. تقسیم بندی افراطی و غیرافراطی که سر خط آن در رسانه های آنها دنبال می شود در همین راستا تبلیغ می شود.

من به عنوان مسوول کمیته سیاسی و یک عضو ساده فراکسیون این را عرض می کنم که فراکسیون به دلیل درک صحیحی که از شرایط کشور و جایگاه خود در مجلس دارد به این باور دست یافته که با توجه به تعداد کم اصلاح طلبان که از تنگناهای غیرعادی انتخابات مجلس هشتم گذر کرده و با حمایت مردم به مجلس راه پیدا کرده اند، به درستی می دانیم نقطه قوت ما در حفظ انسجام، همدلی و هماهنگی است لذا به این نکته تاکید می کنم که هیچ نوع اختلاف نظری بین اصلاح طلبان مجلس در مسائل مهم کشور وجود ندارد. ما دوستان اصلاح طلب بیرون مجلس را نیز پیش از انتخابات به وحدت توصیه کردیم و امروز این مساله در حال تحقق کامل است. تصمیمات فراکسیون با بررسی همه جانبه اتخاذ می شود چرا که همان طور که می دانید اکثر نمایندگان عضو فراکسیون از چهره های صرفاً سیاسی نیستند و جنبه های تخصصی و اجرایی به بعد سیاسی آنها می چربد و آنها از مدیران موفق و سرشناس کشور بوده اند. تجربه کار اجرایی این امکان را می دهد تا با خرد ورزی بیشتر تصمیم بگیریم. در خصوص دولت و مساله رای اعتماد به وزرا و تحلیف، هر چقدر زمان نیاز باشد به بحث و بررسی خواهیم پرداخت و حتماً تصمیم واحد خواهیم گرفت.

سنگ نشان ما در این مورد، مسیر جبهه اصلاحات و «خط امام» است و هیچ تقسیم بندی دیگری جز معیارهای امام و اصلاحات در تصمیم گیری ما اثر نخواهد داشت. من به محافل خاص و رسانه های آنها توصیه می کنم در طول سه سال آینده مجلس نیز به خود زحمت ندهند تا فراکسیون خط امام را به گروه های مختلف تفکیک کنند چون امروز ما درک جامعی از شرایط کشور داریم که خوشبختانه به انسجام کامل میان رهبران، احزاب و نمایندگان اصلاح طلب و مردم منجر شده است.

-در جریان بررسی لایحه بودجه سال 88 شما عضو کمیسیون تلفیق بودید و همان زمان نسبت به سخت تر شدن شرایط کشور - که از سال 84 به بعد آغاز شد - و تحقق نیافتن بیش از هشت هزار میلیارد تومان از درآمدهای بودجه هشدار دادید. آقای مهندس موسوی در جریان مبارزات انتخاباتی تاکید داشتند که نامساعد بودن وضعیت اجرایی کشور را به خوبی می دانند اما همانند دوران سخت جنگ، امکان اداره کشور و بسامان کردن امور را خواهند داشت. با توجه به شرایط فعلی، شما چه چشم اندازی از زندگی مردم با تداوم شرایط چهار سال گذشته دارید؟

ما به دلیل نگرانی که برای مردم داریم و سختی که به لحاظ اقتصادی و معیشتی امروز، گروه‌های زیادی از مردم - به ویژه اقشار متوسط و کم درآمد - تحمل می کنند آرزو می کنیم هر دولتی که سر کار باشد - فارغ از اختلاف نظرهای سیاسی - در جهت حل مشکلات مردم موفق شود. این اصل را باید مفروض بگیریم که انتقادات جریان های مختلف فکری و سیاسی در خارج و درون مجلس در راستای نوع تشخیصی است که برای حل مشکلات کشور دارند. اما تنها آرزو و امیدواری ما کفایت نمی کند، چرا که اداره کشور و تدبیر امور ملت امروزه مبتنی بر یکسری موازین علمی است. به ویژه بخش هایی مانند اقتصاد که در ارتباط بیشتر با جهان قرار دارد، از پیچیدگی های بیشتری در مقام اداره برخوردار است و به طور قطع این شرایط، به دقت نظر بسیار و توجه به کار کارشناسی و علمی نیاز دارد.

-این تذکرات در دولت نهم نیز بارها به مسوولان اجرایی داده شده اما به نظر می رسد دیدگاه آنها جز این باشد. صرف نظر از جملات کلی، شرایط عینی کشور چگونه خواهد بود؟

براساس نوع برنامه هایی که دولت در دست اجرا دارد و تنگناهایی که در تامین درآمدهای پیش بینی شده در قانون بودجه وجود دارد، امیدوار نیستم بعد از این بتوانند شرایط را با آسان کردن آن برای مردم پشت سر بگذارند. قبلاً هم اشاره کردم به نظر می رسد هم در مورد تحقق برخی درآمدهای کشور تردید جدی وجود دارد و هم با توجه به نوع رفتاری که دولت در چهار سال گذشته در هزینه کردن منابع و افزایش هزینه های عمومی کشور نشان داده است و با توجه به کاهش محسوس درآمدهای ارزی، در نیمه دوم سال جاری مشکلات جدیدی در تامین هزینه های کشور بروز خواهد کرد.

-بیشترین اثرات این شرایط در کدام بخش ها خود را نشان می دهد؟

به طور معمول این وضعیت، تاثیر منفی خود را در اجرای پروژه های عمرانی خواهد گذاشت زیرا هزینه های جاری به طور اجتناب ناپذیر پرداخت می شود و به همین دلیل دولت برای کم کردن از اعتبارات عمرانی، پیشنهاداتی را مطرح می کند. در حال حاضر میان مجلس و دولت اختلاف نظر وجود دارد چرا که دولت حدود 85 هزار میلیارد ریال درآمد از محل اجرای طرح هدفمند کردن یارانه ها برای خود پیش بینی کرده بود بدون آنکه طرح مذکور در مجلس تصویب شده باشد. دولت بخش عمده این کسری را به سمت بودجه های عمرانی برده و در بسیاری استان ها، اعتبارات این بخش بین 25 تا 30 درصد کمتر از میزان مصوب در قانون بودجه ابلاغ شده است، یعنی اگر آنچه مصوب شد رقم نزدیک به 26 هزار میلیارد تومان بود، اکنون دولت حدود 25 درصد آن را کم کرده است.

-این یک تخلف بودجه یی به شمار می رود؟

به دولت تکلیف شده بود به واسطه عدم تحقق این بخش از درآمدها، از بودجه خود بکاهد اما متاسفانه این کاهش عمدتاً دامان بودجه عمرانی را گرفته است. اگر روند هزینه ها به همین صورت ادامه یابد شاید ناچار شوند اعتبارات عمرانی را از حدود 20 هزار میلیارد تومان هم کمتر کنند.

-این دیدگاه در میان برخی صاحب نظران وجود دارد و حتی آیت الله هاشمی رفسنجانی نیز در نماز جمعه تهران به آن اشاره کرد که موج امید و نشاط ایجاد شده در انتخابات می توانست - در صورت عادی جلو رفتن امور - سبب تحول در کشور شود. اکنون آنها از کاهش اعتماد عمومی و اثر آن بر همه بخش ها نگران هستند. فضا به کدام سمت خواهد رفت؟

اعتقاد ما بر این است که دولت آقای احمدی نژاد، دولت کارآمدی نیست و امکان اینکه در دوره جدید، کارآمدتر از دوره قبل ظاهر شود وجود ندارد. ممکن است دوستان در دولت چنین نظری را نداشته باشند. این یک بحث جداگانه یی است که اگر اجازه می دادند روند طبیعی انتخابات طی شود، چه فضایی بر کشور حاکم می شد. اکنون مشکل اصلی این فضایی است که در مناطق مختلف شکل گرفته و بخش قابل توجهی از جامعه، آمار اعلام شده به عنوان نتیجه انتخابات را نمی پذیرد. به طور طبیعی وقتی چنین اتفاقی رخ می دهد دولت با بحران اعتماد عمومی مواجه می شود. این همان نکته مورد اشاره کاندیداهای محترم اصلاح طلب، آقای خاتمی و چهره های شاخص سیاسی معتدل بوده و آیت الله هاشمی رفسنجانی نیز در یک بحث مفصل، نسبت به فضای بی اعتمادی در جامعه هشدار دادند. مردم در چنین شرایطی همکاری لازم را با دولت نخواهند کرد و در مقاطعی که باید برای حل مشکلات جاری همکاری کنند، خود را همراه دولت احساس نمی کنند و اعتماد به آنچه به عنوان تصمیمات دولت ابلاغ می شود، ندارند.

دولت در چهار سال گذشته نشان داد خود را دولت گروهی خاص در جامعه می داند و صرفاً در مقابل بخشی از جامعه متعهد است. وقتی آقای احمدی نژاد درست فردای اعلام نتایج، انبوه مردمی را که به رقیبان او رای داده اند با تعابیری سخیف مورد خطاب قرار می دهد و در چهار سال گذشته نیز نشان داده خود را وامدار گروه خاصی می داند که سبب روی کار آمدن او شده اند و نه حتی مردمی که به او رای داده اند، نمی توان به شرایط آینده خوشبین بود. رئیس جمهور مسوول حل مشکلات همه مردم است. در چنین شرایطی مردم هم دیدگاه منفی پیدا می کنند که در نتیجه آن مشکلات مضاعف خواهد بود و مشکلات بودجه یی نیز مزید بر علت خواهد بود. تاکید می کنم معضل اساسی ما در جای دیگری است. چه بسا دولت برای اینکه بخواهد اقشاری از مردم را «راضی» کند، تعهدات جدیدی را اعلام کند که این امر شرایط اقتصادی را بدتر خواهد کرد.

-به عنوان یک فعال سیاسی باتجربه که در سال های گذشته، مدیریت های بالا را برعهده داشته و به یک اندازه مورد وثوق آقایان خاتمی و میرحسین هستید، چشم انداز فعالیت سیاسی نیروهای حامی «تغییر وضع موجود» را چگونه می بینید؟ جبهه سیاسی مهندس میرحسین موسوی تا چه اندازه به تحقق مطالبات مردم کمک خواهد کرد؟

اولاً اینکه گفتید من مورد وثوق این بزرگان هستم لطف این بزرگواران است. من قبل از برگزاری انتخابات نیز با توجه به فضای کشور، این پیش بینی را داشتم که آرایش سیاسی و بازیگران عرصه سیاست بعد از انتخابات دچار تغییرات اساسی خواهد شد. حال با آنچه اتفاق افتاد - که امری غیرطبیعی بود- این تغییر و تحول روند غیرطبیعی تری را نیز طی خواهد کرد. شاید امروز برای پیش بینی درخصوص صف بندی های جدید زودهنگام باشد. من مایلم این تعبیر را به کار ببرم که در یک فضای آرام جریان های فعال در عرصه سیاست، به مثابه کنشگرانی هستند که مشغول بازی «شطرنج» هستند.

-اما شطرنج، بازی خوانی رقیب با امکانات برابر است که تنها در مقابل نشسته است. امروز بسیاری از فعالان سیاسی منتقد و مردم می گویند طرف مقابل قواعد بازی سیاسی را به هم زده است.

بله، عرض کردم در شرایط آرام ،در شرایط عادی، ما هر مهره یی که رقیب حرکت می دهد را مورد تجزیه و تحلیل قرار داده پیامدها و احتمالات مختلف را روشن کرده و در مقابل، حرکتی را در دستور کار قرار می دهیم. اما همان طور که اشاره کردید شرایط امروز شباهتی به بازی شطرنج ندارد و بیشتر شبیه «مار و پله» است. در آن بازی شما از رقیب بسیار جلوتر هستی و با انداختن «تاس»، عدد «6» را نیز می آورید ولی در سر مار قرار گرفته و ناچاراً تا قسمت «دم» مار پایین می آیید و رقیب شما مثلاً با آوردن عدد «2» در پله اول «نردبان» قرار گرفته و با سرعت و امتیاز زیادی بالا می رود. در حال حاضر یک اعتراض با دامنه اجتماعی گسترده به آنچه در جریان انتخابات و بعد از آن رخ داده، وجود دارد و حتی رقیب با نتایجی که خودش اعلام کرده، عدد این ناراضیان را حدود 15 میلیون می داند. (این آمار غیر از کسانی است که رای نداده اند و ممکن است سطح نارضایتی آنها عمیق تر هم باشد.) اگر قواعد بازی توسط طرف برنده رعایت می شد، بازندگان نیز همانند همه کشورها به نتایج تن می دادند اما اکنون آنهایی که بازنده اعلام شده اند با آمار و استدلال رقیب را «بازنده» می دانند. این فضا تنها اختصاص به اصلاح طلبان ندارد. مجموعه جنبش مدنی ایجاد شده، حرکت خود را دنبال خواهد کرد و ایجاد یک جبهه سیاسی برای پیگیری قانونی و مدنی اعتراض مردم، فراگیرتر از آن چیزی است که به عنوان شورای هماهنگی جبهه اصلاحات هم اکنون وجود دارد.

هر چند فعالان سیاسی اصلاح طلب و به ویژه سران اصلاحات می توانند نقش مهمی در جبهه سیاسی منتقد ایفا کنند اما این جبهه می تواند قشرهای مختلف مردم، احزاب اصلاح طلب، اصولگرایان معترض، فعالان مدنی و همه آنهایی که دل در گرو جمهوریت نظام دارند و آنهایی که نقض جدی قانون اساسی در بسیاری از حوزه ها را بر نمی تابند در بر گیرد. لذا گروه های زیادی می توانند عضو این جبهه باشند. نظر من این است که یک جریان نفوذی در داخل انقلاب، صاحبان انقلاب را از حق خود محروم کرده و چیزی را بر خلاف حق خود در اختیار گرفته است. بر خلاف آنچه در روزنامه های افراطی طرف مقابل مطرح می شود، آنچه رخ داده نه تنها طبیعی نبوده بلکه به تعبیر آقای خاتمی، هجمه یی علیه جمهوریت نظام و کودتایی مخملین علیه مردم بوده است. به نظر من بعد از این حرکت مردم، صیانت از جمهوری اسلامی و ایجاد ضمانت اجرایی برای تحقق حقوق مصرح در قانون اساسی و تعیین سرنوشت کشور به وسیله اراده حقیقی مردم امکان پذیر خواهد بود.

خبر مرتبط:

انصاری:فضا امنيتی است، با قواعد خاص تعريف شده/نوعی از اطلاع رسانی را در پارلمان‌نیوز انجام می‌دهیم که آن را درست و ضروری می‌دانیم /معتقدیم شرایطی که در کشور پیش آمده ناشی از عملکرد غلط برخی دستگاه‌ها و محافل بود